In een wereld waarin alles draait om cijfers en controlegetallen, dreigt de mens steeds vaker een nummer te worden. Moeten we daar niet voor waken, en deze ontwikkeling ook in overweging nemen bij toekomstige cao-onderhandelingen? Dick van Dijk neemt je mee in de veranderende wereld waarbij cijfers een steeds grotere rol spelen, maar of dit nu ten goede is?
Getallen spelen een belangrijke en steeds grotere rol in onze samenleving. Langzaamaan dreigt de mens te veranderen in een nummer. Bel je met een helpdesk, dan wordt niet gevraagd naar je naam, maar naar een nummer dat je moet intoetsen. Als je geluk hebt, krijg je daarna een medewerker aan de lijn. Maar dat je uiteindelijk een gesprek voert met een chatbot, is allang geen ondenkbaar scenario meer.
Ook ons salaris ontvangen we niet meer in waardepapieren of munten, maar als een reeks cijfers die wordt bijgeschreven op een rekeningnummer. Om te voorkomen dat iemand in een betaalbestand ongewenst cijfers aanpast, is er een technische oplossing bedacht: het hashgetal.
Een hash is een controlegetal dat is opgebouwd uit alle velden in een betaalbestand – cijfers, letters en zelfs spaties. Elk bestand heeft daarmee een unieke digitale vingerafdruk.
Ook rekeningnummers bevatten een controlegetal, bedoeld om te voorkomen dat een bedrag door een tikfout bij de verkeerde persoon of instantie terechtkomt. Want wie eenmaal geld verkeerd heeft overgemaakt, weet: voor je het hersteld hebt, ben je vaak al in gesprek met… een chatbot.
In personeels- en pensioennummers zien we hetzelfde principe terug. Het zesde cijfer wordt berekend op basis van de eerste vijf, zodat verwisseling met een andere persoon wordt voorkomen. Overal zijn checks ingebouwd om fouten te minimaliseren.
Toch kan deze verregaande digitalisering, ondanks alle waarborgen, leiden tot frustratie. Want als er iets misgaat, bel je een helpdesk. En als je daar opnieuw wordt geconfronteerd met een computer of chatbot, kan dat behoorlijk radeloos maken.
Misschien is het tijd om hierover verder te denken. Is het niet te overwegen om in onze cao’s af te spreken dat medewerkers altijd het recht hebben om vragen te stellen aan mensen van vlees en bloed? Niet als luxe, maar als noodzakelijke tegenhanger van een wereld waarin cijfers en verregaande automatisering steeds vaker het gesprek overnemen.
Dick van Dijk
Met VHS blijf je op de hoogte!
