TNO-onderzoek kwartsstof

27 mei 2021

TNO heeft het eerste deel van een studie naar kwartsstof in spoorballast afgerond. ProRail heeft, zoals beloofd, deze resultaten met de bonden gedeeld. Uit dit eerste onderzoek komt naar voren dat voor de meeste typen gesteente, die voor spoorballast worden gebruikt, geldt dat wanneer deze wordt gewassen en voorafgaand aan lossen en laden wordt bevochtigd, de vorming van (kwarts)stof beperkt zal zijn.

Bij drie typen gesteentes afkomstig van drie verschillende steengroeves worden de grenswaarden voor (kwarts)stof vermoedelijk wel overschreden. ProRail heeft naar aanleiding van deze eerste bevindingen van TNO laten weten dat die gesteentes uit deze groeves op dit moment niet meer gebruikt mogen worden bij werkzaamheden op het spoor. Het gaat om kwartsiet uit Taben-Rodt, graniet uit Glensanda en granodioriet uit Jelsa. Daarbij gaf ProRail aan dat deze gesteenten de laatste jaren al niet meer verwerkt werden in Nederland.

Uit het TNO-onderzoek komt naar voren dat wassen op de locaties het percentage breekstof aanzienlijk kan verminderen. En dat op de meeste productielocaties hier nog winst te behalen valt door het verbeteren van de aanwezige wasinstallaties. Ook het bevochtigen van het gesteente voorafgaand aan het laden en lossen zorgt ervoor dat de hoeveelheid stof substantieel verminderd wordt. ProRail en de aannemers nemen al maatregelen om de persoonlijke veiligheid van de spoorwerkers te borgen. Hierbij wordt de Arbowet gevolgd die voorschrijft dat dergelijke maatregelen volgens een 'arbeidshygiënische strategie' uitgevoerd dienen te worden. Dat betekent ondermeer dat naar het hele proces gekeken dient te worden: van het reduceren van stofvorming vanaf de groeve tot het beheersen van gezondheidsrisico's door middel van persoonlijke beschermingsmiddelen en bijvoorbeeld het gebruik van de StofArmLosTrein bij de verwerking op het spoor. Wordt deze strategie nageleefd dan blijft de blootstelling aan (kwarts)stof binnen de wettelijke grenswaarden. ProRail en de aannemers hebben deze maatregelen opnieuw onder de aandacht van de medewerkers gebracht. In de praktijk bleek dat de regels en maatregelen niet altijd voldoende werden nageleefd. Ook zullen bouwmanagers strikter gaan controleren op de naleving van deze regels en maatregelen.  

Naar verwachting komt TNO deze zomer met de resultaten van het tweede deel van de studie. Hierin wordt specifiek gekeken naar hoeveel inadembare kwartsstof er per steensoort vrij komt bij werkzaamheden aan het spoor.