Medezeggenschap werkt

ProRail is in beweging. In de afgelopen drie jaar kreeg het bedrijf een nieuwe directie en zit het midden in de overgang naar een nieuw bedrijfsmodel. Al deze veranderingen brengen naast nieuwe kansen ook onrust mee. De medezeggenschap legt de vinger op de zere plek en denkt mee hoe aanwezige pijn verlicht kan worden.

Afgelopen voorjaar begon VHS'er Bas Oosthoek aan zijn tweede periode in de medezeggenschap. Hij is voorzitter van de OC Staven en lid van de OC V&D. 'Medezeggenschap is voor mij zorgen dat dat wat goed voor het bedrijf is en dat wat goed voor de medewerker is in balans is.' En daar heeft hij soms een hele kluif aan. 'Als medezeggenschap mag je het mede zeggen, je neemt weliswaar niet de uiteindelijke beslissing maar je inbreng wordt wel meegewogen in het resultaat. Dan is het belangrijk dat je met argumenten komt die zorgen dat die balans gehandhaafd blijft.' Niet alleen is dat voor de zeggenschap soms even slikken, ook wordt Oosthoek wel eens aangesproken door collega's over het advies dat de OC geeft. 'Collega's roepen wel eens dat we er voor het belang van de medewerker zijn en niet voor het belang van de directie en zijn soms teleurgesteld over de adviezen die we geven. Als iets niet goed is voor het bedrijf dan is het per definitie ook niet goed voor de medewerker. Dus alleen maar kijken naar het belang van de medewerker is kortzichtig en werkt uiteindelijk vaak ook nog eens in het nadeel van de medeweker. Het gaat echt om de balans.'

Onzekerheid

Het nieuwe bedrijfsmodel van ProRail is gebaseerd op productiestromen waardoor bedrijfsonderdelen een andere plek dan voorheen innemen ten opzichte van elkaar. 'Het nieuwe bedrijfsmodel doorbreekt de verzuiling die gaande was binnen ProRail', licht Oosthoek toe. 'Op zich een goede zaak, maar het zorgt ook voor onrust en onzekerheid bij medewerkers. Als directie moet je niet alleen aangeven wat je verwacht van je medewerkers, je moet ook zorgen dat het past. Iemand moet wel op zijn plek zitten, zodat zijn of haar ambities en competenties tot hun recht komen.' Heeft Oosthoek ook een voorbeeld? 'Jazeker, het management wil de verantwoordelijkheid lager in de organisatie leggen. Dat betekent onder andere dat je als medewerker in grote mate zelf bepaalt wanneer en waar je je werk uitvoert. Op zich heel prettig, mits de randvoorwaarden op orde zijn. Als het niet uitmaakt waar en wanneer je je werk doet, waarom moet je dan bijvoorbeeld nog verlof schrijven? Als medezeggenschap kijken we of dat wat aan de medewerkers gevraagd wordt ook uitgevoerd kan worden en goed geregeld is. Het moet wel één geheel zijn.'

Communicatie

Een ander verbeterpunt is de communicatie. 'We merken dat de directie de medezeggenschap en de top 70 goed informeert, maar de communicatie naar de rest van het bedrijf laat nog wel eens te wensen over. Op Focus, het intranet van ProRail, staat veel informatie, maar er wordt niet actief over gecommuniceerd. Wij adviseren de directie om over bepaalde onderwerpen actief in gesprek te gaan of kennis te verspreiden. Dat betekent overigens niet dat de medewerker ook niet zelf een verantwoordelijkheid heeft om op zoek te gaan naar informatie. Ook daar gaat het om de balans tussen halen en brengen.' 

Over de grens

Nu het bedrijfsmodel van ProRail meer ketengericht wordt, zal ook de medezeggenschap zijn structuur aan moeten passen en meer ketengericht moeten gaan denken en werken. 'Dat klopt en dat doen we ook. Bepaalde maatregelen hebben niet alleen invloed op je eigen afdeling, maar raken meerdere bedrijfsonderdelen. Op dit moment werken de OC's  Staven en Financiën bijvoorbeeld samen aan de 30% herinvesteringsregel. Net zoals de bedrijfsonderdelen over de grenzen van hun onderdeel moeten kijken, moeten de OC's dat ook. We zijn de medezeggenschap ook hierop aan het inrichten. De link van de individuele OC's met de OR was al geregeld, maar inmiddels wordt ook onderling tussen de OC's veel meer afgestemd en samengewerkt.'

Invloed pakken

Ook medezeggenschap is mensenwerk en draait om de waarden en vaardigheden van de mensen die samen de OC's en OR vormen en van de mensen die aan de bestuurderskant zitten. 'Iedereen heeft zijn ambities en competenties en dat geldt ook voor de mensen in de zeggenschap waarmee je moet samenwerken', weet Oosthoek. 'In de OC Staven zijn we in de bijzondere omstandigheid dat we te maken hebben met niet één maar meerdere bestuurders. En elke bestuurder is anders. De manier van samenwerken verschilt per bestuurder omdat ieder mens nu eenmaal anders is. Ben je je daar van bewust, dan kun je daar je voordeel mee doen. Het is ontzettend belangrijk om te weten met wat voor soort bestuurder je te maken hebt om tot een zo effectief mogelijke samenwerking te komen. Ben je je hier als medezeggenschap bewust van, dan kun je je invloed ook veel beter aanwenden.'